विशेष प्रतिनिधी :मुंबई महानगरपालिकेच्या रणांगणावर आता राजकीय पट स्पष्ट होत चालला आहे—आणि या पटावर काही प्रभागांत तिसऱ्या खेळाडूस जागाच उरलेली नाही. २२७ पैकी किमान ३२ प्रभागांत काँग्रेसप्रणीत महाविकास आघाडीचा उमेदवारच नसल्याने येथे थेट सामना रंगणार आहे—भाजप–शिवसेना (शिंदे गट) युती विरुद्ध उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) आणि राज ठाकरे यांची महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना (मनसे).

या ३२ प्रभागांत तिसरा मजबूत पर्याय नसल्याने काँग्रेसमुळे होणाऱ्या मतविभागणीचा धोका टळल्याचे चित्र आहे. परिणामी, राजकीय लढत अधिक टोकदार, अधिक थेट आणि अधिक नाट्यमय ठरण्याची चिन्हे आहेत.

‘वंचित’ची माघार, चित्र पालटलं

मुंबईत काँग्रेसने वंचित बहुजन आघाडीसोबत आघाडी करत ६२ जागा दिल्या होत्या. मात्र उमेदवारी अर्जांच्या अखेरच्या दिवशी वंचितला १६ जागांवर उमेदवारच मिळू शकले नाहीत. परिणामी त्या जागा काँग्रेसकडे परत आल्या—पण या जागांवर काँग्रेसनेही अर्ज दाखल केले नाहीत. नतीजा असा की, त्या प्रभागांत काँग्रेस किंवा वंचितचा कोणताही उमेदवार रिंगणात नाही.

सध्याच्या आकड्यांनुसार काँग्रेसने मुंबईत १४३ उमेदवार जाहीर केले आहेत; वंचित ४६ जागांवर, तर डावे पक्ष व राष्ट्रीय समाज पक्ष (आरएसपी) यांसारख्या छोट्या मित्रपक्षांना सहा जागा देण्यात आल्या आहेत. म्हणजे आघाडी एकूण १९५ जागांवर उतरली असून उर्वरित ३२ जागा ‘रिकाम्या’ राहिल्या आहेत—आणि इथेच गणित बदलतं.

मतविभागणी टळली; फायदा कुणाला?

साधारणपणे मुस्लिम आणि दलित मते भाजपविरोधी मानली जातात. मात्र या ३२ प्रभागांत काँग्रेस किंवा वंचितसारखा पर्याय नसल्याने ही मते एकवटण्याची संधी उद्धव ठाकरे यांच्या गटाला मिळू शकते, असा अंदाज राजकीय वर्तुळात व्यक्त केला जात आहे. मतांचे तुकडे न पडता थेट लढत झाल्यास भाजप–शिवसेना (शिंदे गट) युतीसमोर खरी कसोटी उभी ठाकणार आहे.

भाजप–शिंदे युतीसमोर आव्हान

या थेट लढतीत विकास, प्रशासन, पक्षफुटीचे परिणाम आणि स्थानिक नेतृत्व—हे सगळे मुद्दे थेट मतदारांसमोर येणार आहेत. एकीकडे एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेना (शिंदे गट) भाजपसोबत ताकद लावणार, तर दुसरीकडे ठाकरे–मनसे यांची जोडी ‘एकवटलेल्या मतां’च्या भरोशावर रणात उतरणार.

आघाडीत वाद नाही, असा दावा

दरम्यान, मुंबई काँग्रेसचे प्रवक्ते सचिन सावंत यांनी आघाडीत कोणताही वाद नसल्याचा ठाम दावा केला आहे. “काँग्रेस आणि वंचित एकत्र आल्यामुळेच सत्ताधाऱ्यांमध्ये चिंता आहे,” असा त्यांचा दावा आहे. मात्र प्रत्यक्ष मैदानात उमेदवारच नसलेल्या प्रभागांमुळे चित्र उलट ठाकरे गटाच्या बाजूने झुकतंय का—हा प्रश्न कायम आहे.

अद्याप उमेदवारी अर्जांच्या छाननीनंतर अंतिम चित्र स्पष्ट होईल. परंतु सध्याच्या घडीला मुंबईत किमान ३२ प्रभागांत राजकारणाचा थेट सामना निश्चित झालेला आहे. तिसरा पर्याय नसल्याने मतदारांचा कौल अधिक ठाम, अधिक धारदार ठरणार—आणि याच ठिकाणी महापालिकेच्या सत्तेची खरी चावी दडलेली आहे.