विशेष प्रतिनिधी:मुंबई महापालिका निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर धारावीच्या प्रचारसभेत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस पूर्ण आक्रमक मोडमध्ये दिसले. धारावी खासगी व्यक्तीला दिल्याच्या आरोपांवर थेट पलटवार करत त्यांनी ठणकावून सांगितलं—“धारावी विकलेली नाही, आणि विकली जाणारही नाही. कोणीही विकासक येऊन धारावी गिळंकृत करणार नाही.”
या शब्दांतच त्यांनी विरोधकांच्या अपप्रचारावर घाव घालत, पात्र–अपात्र भेद न करता प्रत्येक धारावीकराचं पुनर्वसन केलं जाईल, अशी ठाम ग्वाही दिली.
तीन दशकं धारावीच्या नावावर फक्त राजकारण झालं, निर्णय कुणीच घेतला नाही, असा थेट आरोप करत फडणवीस म्हणाले, “३० वर्षे फक्त चर्चा ऐकायला मिळाल्या. आम्ही मात्र चर्चा नाही, निर्णय आणि काम करतो.”
SRA ला ठाम नकार—‘व्हर्टिकल झोपड्यां’ना पूर्णविराम
धारावीत SRA लागू केला असता तर उभ्या झोपड्यांचे जंगल उभे राहिले असते, हे स्पष्ट करत फडणवीस म्हणाले, “एक झोपडी तोडून दुसरी उभी करायचं आमचं धोरण नाही.”
नियोजनबद्ध पुनर्विकास, माणुसकीचा सन्मान आणि दीर्घकालीन सुविधा हे आमच्या मॉडेलचं वैशिष्ट्य असल्याचं सांगत त्यांनी स्पष्ट केलं की—
पात्र धारावीकरांना ३५० चौ.फुटांचे घर, चांगल्या रस्त्यांसह पाणी, आरोग्य, शिक्षण, गार्डन, मैदाने आणि मेंटेनन्सचा शून्य बोजा असलेली व्यवस्था मिळणार आहे.
“अपात्रांनाही घर दिल्याशिवाय आम्ही मागे हटणार नाही,” असा निर्धारही त्यांनी व्यक्त केला.
‘धारावी झोपडपट्टी नाही, ती चालती-बोलती अर्थव्यवस्था आहे’
धारावीची ओळख केवळ स्लमपुरती मर्यादित करणाऱ्यांवर फडणवीसांनी शब्दबाण सोडले.
“धारावी म्हणजे मेहनती माणसांची फॅक्टरी आहे. कुंभारवाडा, चामड्याचे उद्योग, फूड इंडस्ट्री, हस्तकला—ही संपूर्ण आर्थिक साखळी धारावीवर उभी आहे,” असं सांगत त्यांनी धारावीच्या श्रमिक शक्तीला सलाम केला.
पुनर्विकास म्हणजे उद्योग संपवणं नाही, तर त्यांना अधिक बळ देणं, हेच आमचं धोरण असल्याचं त्यांनी ठासून सांगितलं.
करमाफी, हक्काचं घर आणि पाच वर्षांची हमी
धारावीकरांसाठी मोठी राजकीय घोषणा करत फडणवीस म्हणाले, “पुढील पाच वर्ष राज्य सरकारचे कर आम्ही माफ करणार आहोत.”
“प्रत्येक धारावीकराच्या हातात घराची चावी दिल्याशिवाय आम्ही थांबणार नाही,” असा शब्द देत त्यांनी, “मोदीजींच्या हस्ते या विकासाचं उद्घाटन करू,” असा स्पष्ट संकेत दिला.
‘धारावी कोणालाही दिलेली नाही’—अपप्रचाराचा समाचार
धारावी खासगी व्यक्तीला दिल्याचा आरोप फेटाळताना फडणवीस म्हणाले, “डीआरपी, एसआरएची हिस्सेदारी आहे, पण पूर्ण नियंत्रण सरकारचंच आहे. कुणीही येऊन धारावी लुटू शकणार नाही.”
हा केवळ विकासाचा नव्हे, तर धारावीकरांच्या भवितव्याचा निर्णय असल्याचं त्यांनी ठसवून सांगितलं.
सूडाच्या राजकारणावरही घणाघात
खोट्या गुन्ह्यात अडकवण्याच्या कथित कटावर बोलताना फडणवीसांनी विरोधकांवर थेट आरोप केले. “SIT चा अहवाल अनेक गंभीर बाबी उघड करतो. वरून आदेश देऊन आम्हाला गोवण्याचा प्रयत्न झाला, नसलेल्या केसेस उभ्या केल्या गेल्या,” असं ते म्हणाले.
“मात्र हा सूडाचा डाव अपयशी ठरला,” असं स्पष्ट करत त्यांनी विरोधकांच्या राजकारणाची पोलखोल केली.
१५ ला मतदान, १६ पासून काम
सभेचा शेवट थेट आवाहनाने झाला—“१५ तारखेला कमळ आणि धनुष्यबाणाचं बटन दाबा. १६ पासून आम्ही धारावीकरांची जबाबदारी घेतो.”
धारावीच्या पुनर्विकासावरून पेटलेल्या राजकारणात, फडणवीसांच्या या आक्रमक आणि ठाम भूमिकेमुळे निवडणूक प्रचाराला नवी धार मिळाली आहे.
आता प्रश्न केवळ विकासाचा राहिलेला नाही—तो विश्वासाचा, हक्काच्या घराचा आणि धारावीच्या अस्मितेचा बनला आहे.