विशेष प्रतिनिधी | मुंबई:सध्याच्या काळात पेट्रोल-डिझेलचे दर आणि जागतिक राजकारण यांचं एक अतूट नातं तयार झालं आहे. अशातच, “इंधन बचत ही केवळ पैशांची बचत नसून ती एक महान देशसेवा आहे,” असा मोलाचा संदेश राज्याचे कौशल्य विकास मंत्री मंगलप्रभात लोढा यांनी दिला आहे. पण, एका सामान्य माणसाने वाचवलेलं एक लिटर इंधन देशाला महासत्ता बनवण्यामध्ये कशी मदत करणार? आणि ‘सक्षम २०२५-२६’ मोहिमेचा नेमका उद्देश काय?

‘सक्षम’ मोहिमेतून स्वच्छ अन् हरित भारताचा संकल्प!
मुंबईतील रवींद्र नाट्य मंदिर येथे ‘संरक्षण क्षमता महोत्सव २०२५-२६’ म्हणजेच ‘सक्षम’ या देशव्यापी अभियानाचा बिगुल वाजला. केंद्रीय पेट्रोलियम मंत्रालय आणि राज्य सरकारच्या सहकार्याने १ ते १५ फेब्रुवारी या कालावधीत हे अभियान राबवले जाणार आहे. “तेल आणि गॅस वाचवा, हरित ऊर्जा स्वीकारा” या घोषवाक्यासह आता इंधन बचतीचा लढा घराघरांत पोहोचवला जाणार आहे.

मंत्री मंगलप्रभात लोढांचा ‘प्रगती’ मंत्र
या सोहळ्यात बोलताना मंगलप्रभात लोढा यांनी इंधन बचतीचे गणित मांडले. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखालील सरकार हरित ऊर्जेला प्राधान्य देत असल्याचे सांगताना ते म्हणाले,”जगाचं राजकारण आज तेलाभोवती फिरतंय. आपण जेवढं इंधन वाचवू, तेवढा देशाचा परकीय चलनावरील भार हलका होईल. सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर वाढवणे, हे केवळ वैयक्तिक सोयीसाठी नसून देशाच्या प्रगतीला हातभार लावण्यासाठी आवश्यक आहे.”

नव्या पिढीच्या खांद्यावर इंधन संवर्धनाची धुरा
हे अभियान केवळ भाषणांपुरते मर्यादित न ठेवता, ते तळागाळापर्यंत नेण्यासाठी शालेय आणि महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांना ‘ब्रँड अ‍ॅम्बेसेडर’ बनवले जाणार आहे. पंधरवड्याभरात होणारे उपक्रम खालीलप्रमाणे असतील:

तरुणांसाठी: वादविवाद, लेखन आणि भित्तीचित्र स्पर्धा.
वाहनचालकांसाठी: इंधन-कार्यक्षम ड्रायव्हिंग स्पर्धा.
जनजागृती: रेडिओ चर्चासत्रे, ग्रामपंचायत आणि गृहनिर्माण संस्थांमध्ये मार्गदर्शन.
पर्यावरण आणि पैसा: दोन्हीची होणार बचत!
तेल उद्योगाचे समन्वयक उमेश कुलकर्णी यांनी स्पष्ट केले की, जीवाश्म इंधनाचा वापर कमी केल्याने पर्यावरणाचे रक्षण तर होईलच, पण हरितगृह वायूंचे उत्सर्जन रोखण्यासही मोठी मदत होईल. शेतकरी, गृहिणी आणि उद्योगांमधील कामगारांना इंधन-कार्यक्षम तंत्रज्ञानाकडे वळवण्यासाठी या अभियानातून विशेष प्रयत्न केले जाणार आहेत.

कार्यक्रमाच्या समारोपात सर्वांनी इंधन बचतीची सामूहिक शपथ घेतली, तर पथनाट्यातून ‘तेल वाचवा, देश वाचवा’ हा संदेश प्रभावीपणे लोकांपर्यंत पोहोचवण्यात आला.

—
Deepak Kaitke