नागपूर जिल्हा भिवापुर

भिवापूर गावातील स्थापत्य

भिवापूर ( राजेश जांभुळे )भिवापूर येथील वसाहत गोंडकालीन आहे. अशी नोंद नागपूर जिल्हा गॅझेटिअर मध्ये आहे. येथील वसाहती चा प्रारंभ गोंड काळात झाला असून या काळातील बरेच स्थापत्यवशेष भिवापूर गावात दिसून येत आहे. त्यातील भिवापूर येथील श्री विठ्ठल रुक्मीनी मंदिरासमोर काही सतीशिळा असल्याची नोंद ब्रिटीश काळात हेन्री कझिन्स याने केलेली आहे. याबाबत प्राचीन पुरात्वीक अभ्यासक डॉ. मनोहर नरांजे यांनी भिवापूर गावात शोध घेतला असता त्यास गावात तीन सतिशिळा आढळून आल्या आहेत.
भिवापूर येथील गावतलाव परिसरात काही सतीशिळा असल्याची नोंद ब्रिटीश काळात हेन्री कझिन्स याने केलेली आहे. याबाबत प्राचीन पुरात्वीक अभ्यासक डॉ. मनोहर नरांजे यांनी भिवापूर गावात शोध घेतला असता त्यास गावात तीन सतिशिळा आढळून आल्या आहेत.
सदर सतिशिळा आयताकृती असून त्यावर पावलांच्या दोन दोन जोड्या कोरलेल्या आहे. तर आयताकृती शिळेवर स्त्री व पुरुष कोरलेले आहेत. ही आयताकार सतिशिळा एका बाजुने थोडी तुटलेली आहे. आयताकार पिवळसर वाळकाश्म प्रस्तरात चौकोनाकृती खळगा कोरून त्या खळग्यातील केवळ स्त्री – पुरुषाचा देहाकार शाबूत ठेवून बाकीचा भाग कोरून काढलेला आहे.
पुरुषाने डोक्यावर पागोटे धारण केलेले असून तलवार घेतलेला उजवा हात कमरेवर काटकोनात ठेवलेला आहे. तर जवा सरळ खाली सोडलेला आहे. स्त्रीने सुद्धा काहीसा तसाच पेहराव केलेला असून तिने आपला उजवा हात मोडून पुरुषाच्या डाव्या खांद्यावर ठेवलेला आहे. तर डावा हात पुरुषा प्रमाणेच सरळ खाली सोडलेला आहे. अतिशय साधेपणाने कोरलेली ही सतिशिळा साधेपणातील निर्मळ सौदर्य काय म राखून आहे. इतर दोन सतिशिळावर केवल पावलाच्या दोन दोन जोडया कोरलेल्या आहे.

LEAVE A RESPONSE

Your email address will not be published. Required fields are marked *