​मुंबई, विशेष प्रतिनिधी:जगाला आपल्या प्राचीन तंत्रज्ञानाने थक्क करणारा भारत आता ‘एआय’च्या (कृत्रिम बुद्धिमत्ता) जोरावर पुन्हा एकदा जागतिक नेतृत्वासाठी सज्ज झाला आहे का? या मोठ्या प्रश्नाचे उत्तर मुंबईत नुकत्याच झालेल्या एका ऐतिहासिक सोहळ्यात दडलेले दिसते. महाराष्ट्र राज्य रतन टाटा कौशल्य विद्यापीठात देशातील पहिल्या ‘एआय लिव्हिंग लॅब’चे उद्घाटन करण्यात आले असून, हा उपक्रम भारतीय उद्योगांचे नशीब बदलणारा ठरेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.
​राज्याचे कौशल्य विकास मंत्री मंगलप्रभात लोढा आणि जर्मनीच्या संसदीय राज्यमंत्री डॉ. बार्बेल कॉफ्लर यांच्या उपस्थितीत पार पडलेल्या या कार्यक्रमात तंत्रज्ञान आणि स्वदेशी उद्योगांच्या मिलाफावर भर देण्यात आला. “प्राचीन काळात भारत आपल्या कौशल्याच्या जोरावर समृद्ध होता, तीच समृद्धी आता आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून परत आणली जात आहे,” असे प्रतिपादन मंत्री लोढा यांनी यावेळी केले. प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी यांच्या ‘विश्वगुरू’ भारताच्या संकल्पनेला या लॅबमुळे मोठी गती मिळणार असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
​काय आहे ही ‘एआय लिव्हिंग लॅब’?
ही केवळ एक प्रयोगशाळा नसून उद्योग, शिक्षण आणि प्रशासन यांना एकत्र आणणारा एक सळसळता मंच आहे. या लॅबमध्ये:
​विद्यार्थी आणि उद्योग तज्ञ प्रत्यक्ष औद्योगिक समस्यांवर एआयच्या माध्यमातून उपाय शोधतील.
​जर्मनीतील नामांकित संस्था आणि लिपझिक विद्यापीठाचे तांत्रिक सहकार्य लाभणार आहे.
​अक्युरेट इंडस्ट्रियल कंट्रोल्स आणि पीएमटी मशीन सारख्या आघाडीच्या कंपन्यांनी यात सहभाग नोंदवला आहे.
​जर्मनीच्या राज्यमंत्री डॉ. बार्बेल कॉफ्लर यांनी एआयला मानवी भविष्याचा शिल्पकार म्हटले आहे, तर मुख्य सचिव राजेश अग्रवाल यांनी याला ‘नव्या औद्योगिक क्रांती’ची उपमा दिली आहे. तंत्रज्ञानाची ही नवी लाट केवळ पर्यायी नसून ती काळाची गरज बनली आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या मार्गदर्शनाखाली सुरू झालेला हा प्रयत्न महाराष्ट्रातील तरुणांना केवळ नोकऱ्याच नाही, तर जागतिक दर्जाचे ‘सोल्यूशन प्रोव्हायडर’ बनवण्याचे स्वप्न दाखवत आहे. आता प्रश्न उरतो तो केवळ अंमलबजावणीचा; ज्याची सुरुवात या ‘लिव्हिंग लॅब’ने अत्यंत दिमाखात केली आहे.