विशेष प्रतिनिधी:मराठी सारस्वताचा सन्मान करणारा सर्वात मानाचा क्षण अखेर जाहीर झाला आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या वतीने दिला जाणारा २०२५ चा ‘विंदा करंदीकर जीवन गौरव पुरस्कार’ ज्येष्ठ ललित लेखक श्रीनिवास विनायक कुलकर्णी यांना घोषित करण्यात आला आहे. सोबतच, ज्ञानप्रसाराचे व्रत जपणाऱ्या नांदेडच्या ‘निर्मल प्रकाशन’ संस्थेला ‘श्री. पु. भागवत पुरस्कार’ देऊन गौरविले जाणार आहे. २७ फेब्रुवारीला होणाऱ्या ‘मराठी भाषा गौरव दिनी’ साहित्याचा हा उत्सव मोठ्या दिमाखात साजरा होणार आहे.

ललित साहित्याचा अनभिज्ञ सम्राट: श्रीनिवास कुलकर्णी

ज्यांच्या लेखनात निसर्ग, माणसं आणि भावनांचा अथांग ‘डोह’ साठलेला असतो, अशा श्रीनिवास कुलकर्णी यांच्या नावाची निवड होताच साहित्य वर्तुळातून समाधान व्यक्त होत आहे. ‘सोन्याचा पिंपळ’ आणि ‘पाण्याचे पंख’ यांसारख्या साहित्यातून त्यांनी मराठी मनावर मोहिनी घातली आहे. केवळ महाराष्ट्रच नव्हे, तर धारवाड आणि कोलकाता येथील विद्यापीठांनीही त्यांच्या लेखनाची दखल घेतली आहे. १० लाख रुपये आणि मानचिन्ह असे स्वरूप असलेल्या या पुरस्कारामुळे खऱ्या अर्थाने एका ऋषीप्रत लेखकाचा गौरव झाला आहे.

मराठवाड्याच्या मातीतील ज्ञानसाधना: ‘निर्मल’चा प्रवास

नांदेडसारख्या ठिकाणाहून तब्बल ८०० हून अधिक पुस्तके प्रकाशित करण्याचा विक्रम करणाऱ्या ‘निर्मल प्रकाशन’ने मराठी ग्रंथव्यवहारात आपले वेगळे स्थान निर्माण केले आहे. डॉ. गंगाधर पानतावणे यांच्यासारख्या वैचारिक नेतृत्वापासून ते ग्रामीण साहित्यापर्यंतचा मोठा पल्ला या संस्थेने गाठला आहे. ५ लाख रुपयांचा ‘श्री. पु. भागवत पुरस्कार’ हा या संस्थेच्या ३५ वर्षांच्या तपस्येचे फळ मानले जात आहे.

मराठी भाषेचा जागर!

मराठी साहित्यातील ही दोन टोकाची पण महत्त्वाची व्यक्तिमत्वे आणि संस्था जेव्हा एकाच मंचावर सन्मानित होतील, तेव्हा तो क्षण मराठी भाषेच्या समृद्धीचा पुरावा असेल. कुसुमाग्रजांच्या जन्मदिनी होणारा हा सोहळा केवळ औपचारिक न राहता, नवीन पिढीसाठी प्रेरणेचा स्रोत ठरेल, यात शंका नाही.

—
Deepak Kaitke