ग्रामीण भागातील मातीत शिक्षणाचे बीज पेरणे सोपे असते, पण त्या बीजाचा महावृक्ष करून हजारो विद्यार्थ्यांना त्याची शीतल सावली देणे हे एका तपस्येपेक्षा कमी नसते. आदरणीय मोहन पाटील टाकळीकर यांनी ही तपस्या सुरू केली आणि त्यांचे सुपुत्र मुकेश पाटील टाकळीकर यांनी आपल्या आधुनिक दृष्टीकोनातून आणि कठोर परिश्रमाने या तपस्येला ‘नववैभवाचे’ कोंदण प्राप्त करून दिले आहे.

वडिलांनी उभारलेला शैक्षणिक कणा आणि आई सावित्रा मोहन पाटील टाकळीकर यांचे सेवाभावी संस्कार घेऊन वाढलेल्या मुकेश यांनी केवळ पदव्या संपादन केल्या नाहीत, तर त्या ज्ञानाचा उपयोग ग्रामीण भागातील शेवटच्या घटकापर्यंत गुणवत्तापूर्ण शिक्षण पोहोचवण्यासाठी केला. पाचगणीच्या संजीवन शाळेतून शिस्तीचे धडे गिरवलेले मुकेश, मार्केटिंगमध्ये एमबीए आणि कायद्याचे उच्च शिक्षण घेतल्यावर मोठ्या पगाराच्या नोकरीच्या मागे धावू शकले असते, मात्र त्यांनी आपल्या मातीचे ऋण फेडण्याचे ठरवले.

वयाच्या अवघ्या २४ व्या वर्षी, जेव्हा तरुण स्वतःच्या करिअरची स्वप्ने पाहतात, तेव्हा मुकेश पाटील यांनी हजारो तरुणांच्या आयुष्याला दिशा देण्याचे शिवधनुष्य पेलले. सुरुवातीला या क्षेत्राचा अनुभव नसतानाही, एका नवशिक्या विद्यार्थ्याप्रमाणे त्यांनी आपल्या वडिलांच्या मार्गदर्शनाखाली हा खडतर प्रवास सुरू केला आणि बघता बघता शिवाजी शैक्षणिक प्रतिष्ठानला राज्यातील पहिल्या पाच संस्थांमध्ये मानाचे स्थान मिळवून दिले.

१९८७ पासून कार्यरत असलेल्या या संस्थेचा विस्तार करताना त्यांनी कधीही गुणवत्तेशी तडजोड केली नाही. वाजेगावच्या मुलींसाठी सुरू केलेले हायस्कूल असो, अल्पसंख्यांक समुदायासाठी उभे केलेले उर्दू विद्यालय असो किंवा नांदेडमधील विद्यार्थ्यांसाठी माहिती तंत्रज्ञानाचे दरवाजे उघडून देणारे विवेकानंद इन्स्टिट्यूट असो; प्रत्येक पाऊल हे सामाजिक बांधीलकीतून पडले आहे. विशेषतः ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना पत्रकारिता आणि समाजकार्यासारखे अभ्यासक्रम उपलब्ध करून देऊन त्यांनी मराठवाड्यातील तरुणांचे पुणे-मुंबईकडे होणारे स्थलांतर थांबवले.

आज ही संस्था केवळ एक इमारत नसून हजारो कुटुंबांचा आधारवड झाली आहे. अत्याधुनिक प्रयोगशाळा, समृद्ध ग्रंथालय आणि तज्ज्ञ प्राध्यापक यांच्या बळावर त्यांनी जागतिक स्पर्धेत टिकणारे विद्यार्थी घडवले आहेत. सिनेट सदस्य डॉ. दीपक बच्चेवार, पत्रकार संजीव कुलकर्णी, प्रा.बालाजी लाभशेटवार, डॉ.सतीश कोकाटे, डॉ चंदन बोरा, प्रवीण काळे, प्राध्यापक धर्मराज हनवटे , बालाजी बच्चेवार. गजानन पंपटवार सर अशा अनेक सहकाऱ्यांच्या साथीने, व्यवस्थापनातील आर्थिक आणि मानवी पैलू त्यांनी कौशल्याने हाताळले. विद्यार्थ्यांचे यश हेच आपले यश मानणाऱ्या मुकेशजींची दृष्टी आता वैद्यकीय क्षेत्रातील डी.एम.एल.टी. आणि नर्सिंगसारख्या कोर्सेसच्या माध्यमातून ग्रामीण आरोग्याला बळकटी देण्याकडे लागली आहे. आनंदवन मित्रमंडळाच्या माध्यमातून त्यांनी केलेले सामाजिक कार्य ही त्यांच्या संवेदनशीलतेची साक्ष आहे.

मुकेश पाटील टाकळीकर म्हणाले,
“लोक म्हणतात की मी वडिलांचा वारसा पुढे चालवतोय, पण मला वाटतं मी माझ्या वडिलांनी पाहिलेल्या स्वप्नांना सत्यात उतरवण्यासाठी रात्रंदिवस धडपडत आहे. माझ्यासाठी शिवाजी शैक्षणिक प्रतिष्ठान ही केवळ एक संस्था नसून ते एक मंदिर आहे, जिथे ग्रामीण भागातील सामान्य विद्यार्थ्याच्या डोळ्यांतील चमक मला ऊर्जा देते. जेव्हा एखादा विद्यार्थी मोठ्या पदावर गेल्यावर ‘सर, आज मी जे काही आहे ते संस्थेमुळे आहे’ असं म्हणतो, तेव्हा डोळ्यांत दाटून येणारे पाणी हे कोणत्याही मोठ्या पुरस्कारापेक्षा मोलाचे असते. वडील माझे मार्गदर्शक आहेतच, पण त्यांची पुण्याई आणि आईचे आशीर्वाद हीच माझी खरी पुंजी आहे. हे वैभव माझे नाही, तर त्या प्रत्येक कष्टकरी बापाच्या मुलाचे आहे ज्याच्या स्वप्नांना आम्ही पंख देऊ शकलो.”

मुकेश यांचे वडील मोहन पाटील टाकळीकर म्हणाले,

“एका बापासाठी यापेक्षा आनंदाचा क्षण दुसरा कोणता असू शकतो, जेव्हा जग त्याला त्याच्या मुलाच्या नावाने ओळखू लागते? मी लावलेल्या रोपट्याचा आज वटवृक्ष झाला आहे, याचे सर्व श्रेय मुकेशच्या जिद्दीला आणि दूरदृष्टीला जाते. त्याने केवळ संस्था मोठी केली नाही, तर त्यामध्ये नीतिमत्ता आणि मूल्यांचे अधिष्ठान ठेवले. त्याने आधुनिक तंत्रज्ञान आणि आपली ग्रामीण संस्कृती यांचा जो संगम साधला आहे, तो पाहून मला आज निश्चिंत वाटते. माझ्या कष्टाचे खऱ्या अर्थाने सोने झाले आहे आणि आमची ही ज्ञानगंगा मुकेश अशाच पवित्र भावनेने पुढे नेईल, याची मला खात्री आहे.”

मोहन पाटील टाकळीकर यांनी पेरलेल्या ध्येयवादी विचारांच्या बीजाचे आज मुकेश पाटील यांच्या अफाट कष्टाने आणि आधुनिक दूरदृष्टीने एका विशाल कल्पवृक्षात रूपांतर झाले आहे. हा प्रवास केवळ एका शिक्षण संस्थेची प्रगती दर्शवणारा नसून, ग्रामीण भागातील सामान्य गुणवत्तेला जागतिक स्पर्धेच्या व्यासपीठावर नेऊन ठेवण्याचा एक यशस्वी लढा आहे. वडिलांनी दिलेला ‘वारसा’ आणि स्वतःच्या कर्तृत्वाने निर्माण केलेला ‘भरोसा’ यांचा सुंदर मेळ मुकेश पाटील यांनी साधला आहे. त्यांच्या या प्रवासात केवळ दगड-विटांच्या इमारती उभ्या राहिल्या नाहीत, तर हजारो ग्रामीण तरुणांच्या आकांक्षांना हक्काचे घर मिळाले आहे.
भविष्यात आरोग्य सेवा आणि आधुनिक संशोधनाच्या क्षेत्रात पाऊल टाकतानाही त्यांची हीच संवेदनशीलता आणि जिद्द कायम राहील, यात शंका नाही. विद्यार्थ्यांच्या डोळ्यांतील स्वप्नांना प्रत्यक्षात उतरवणारा हा पवित्र ज्ञानयज्ञ असाच तेवत राहो. महाराष्ट्राच्या शैक्षणिक नकाशावर शिवाजी शैक्षणिक प्रतिष्ठानचे नाव केवळ एक संस्था म्हणून नाही, तर ‘आशेचा किरण’ म्हणून सदैव तळपत राहावे, हीच सदिच्छा! मुकेश पाटील टाकळीकर यांच्या या ध्येयवेड्या प्रवासाला आणि त्यांच्या नवनवीन संकल्पांना यशाची अनेक शिखरे सर करता येवोत, हीच सदिच्छा आणि अनंत शुभेच्छा!

मुकेश पाटील टाकळीकर संपर्क क्रमांक
8308898888