शिवचरित्रातून राष्ट्रमूल्यांची निर्मिती : डॉ.शिवरत्न शेटे
1661 ला कोकण जिंकायला निघालेल्या शाहिस्तेखानाचा उजवा हात कारतलब खान याच्या 18000 सैन्यांना शिवाजी महाराजांच्या मावळ्यांनी उंबरखिंडीच्या अरुंद दरीत अडकविले. दोन्ही बाजूंनी सैन्याची कोंडी करत गनिमी काव्याचे तंत्र वापरीत घोड्यावर स्वार शिवाजी महाराजांनी ही लढाई अवघ्या दोन तासांत जिंकली. कारतलब…
साहित्य संस्कृतीच्या संवर्धनाची दुर्दम्य महत्त्वाकांक्षा
शाळेपेक्षा शाळाबाह्य उपक्रमांमध्ये सदैव रमलेले, समाजातील दुःख, करुणा, कष्टकरी, शेतकरी यांच्या हालअपेष्टांनी भरलेले उपेक्षित जगणे, स्त्री-जाणिवा यांचे प्रतिबिंब आपल्या लिखाणातून समाजासमोर उजागर करणारे ज्येष्ठ साहित्यिक दगडू मथुरा बाबुराव लोमटे सांगतात की, मानवाचे जीवन अधिक समृद्ध होत असते ते त्याच्या जीवनानुभवांतून….
साता समुद्रांपलीकडे पोहोचलेली सामाजिकता : चेतन बंडेवारांची प्रेरणादायी वाटचाल
महाराष्ट्र आणि आंध्र प्रदेशाच्या सीमेलगत वसलेलं तामसा नावाचं छोटंसं शहर. शेती हा जरी या परिसराचा श्वास असला, तरी उद्योग, व्यवहार आणि नव्या कल्पनांची बीजं इथे अनादी काळापासून रुजलेली दिसतात. याच मातीत बंडेवार कुटुंबाची पिढीजात मेहनत, उद्योगशीलता आणि बदल स्वीकारण्याची वृत्ती…
हजारो विद्यार्थ्यांच्या डॉक्टर होण्याच्या स्वप्नातील मार्गदर्शक दुवा – डॉ. अवधूत निरगुडे
‘डॉक्टर’ या नावाभोवतीचं प्रतिष्ठेचं वलय काही वर्षांपूर्वी जितकं प्रभावी होतं, तितकंच ते आजही कायम आहे. पालकांना आपल्या पाल्याने डॉक्टर व्हावं असं वाटतं आणि विद्यार्थ्यांनाही “डॉक्टर” हे बिरूद भूषवण्याचं आकर्षण अजूनही तितकंच तीव्र आहे. मात्र भारतातील वैद्यकीय शिक्षण व्यवस्थेचं वास्तव पाहिलं,…
ग्रामीण आरोग्य चळवळीच्या प्रणेत्या
ग्रामीण भागात तालुका म्हणून ओळख मिरवणारी अनेक शहरे कधी जिल्ह्याइतकी मोठी झाली, हे कळलेच नाही. शहरांमध्ये माणसं वाढली; मात्र जमिनी आणि ‘तालुका’ नावाचा शिक्का तसाच कायम राहिला. परिणामी प्रत्येक नागरिकाला मूलभूत सुविधा पुरवणे आणि त्यांच्या गरजा पूर्ण करणे हे कुठल्याही…
सामाजिक जाणिवांच्या कक्षेतून समाजसेवा
घरच्या समृध्द अशा औषध व केमिकलच्या व्यवसायात व्यस्त असताना, समाजसेवक सुनील दावडा यांच्या मनाने घेतले की, स्वतःसाठी जगत असताना आपले आयुष्य घडविण्यात ज्या समाजाचे ऋण आपल्यावर आहे ते आपण होईल त्यापरीने फेडले पाहिजे. सेवाभावी वृत्तीचे वडील ईश्वरलाल दावडा यांची प्रेरणा…
उत्स्फूर्त, अभ्यासू, दिलखुलास मुलाखतकार अश्विनी कोळेकर
घरातील वाचनसंस्कृतीच्या संस्कारातून शब्दातील नेमकेपणा, भाषाशैली आणि संवादकौशल्य विकसित झाले. त्याला अनुभवाची आणि शिक्षणाची जोड देत उत्स्फूर्त व नैसर्गिकपणे समोरच्याला बोलतं करत विषय खुलविण्याचं कसब ज्यांनी स्वतःमध्ये निर्माण केलं आहे, अशा सर्वव्यापी मुलाखतकार म्हणून अश्विनी कोळेकर आज सर्वांच्या परिचयाच्या आहेत….
साहित्य, आर्थिक साक्षरता आणि स्त्री सक्षमीकरणाचा सुंदर मिलाफ
शिक्षण, उद्योग आणि साहित्य यांचा अनोखा संगम असणाऱ्या शोभा मोरे या महाराष्ट्र राज्यासाठी अभिमानाचा विषय आहेत. प्राथमिक शिक्षक असलेले वामनराव काकडे आणि व्यावसायिक असणाऱ्या सुभद्रा काकडे यांच्या शिस्तबद्ध, संस्कारमय आणि शैक्षणिक संपन्नतेने नटलेल्या कुटुंबात शोभा मोरे यांचा जन्म झाला. कुटुंबाकडून…
स्त्री पुरुष समानता काळाची गरज
आजची स्त्री ही सक्षम आहे असे म्हणताना हे सक्षमीकरण कितपत गुणात्मक आणि कितपत संख्यात्मक आहे, असा प्रश्न पडतो. याचे उत्तर तिला कितपत आर्थिक, सामाजिक, राजकीय, वैचारिक स्वातंत्र्य मिळते, यात दडले आहे. स्त्री ही मुळातच सक्षम आहे, ती दुर्बल बनली आहे…
वी कॅरी ओन रिपेरिंग टूल्स इन अवर बॉडी
एकीकडे अतिप्रगत विज्ञान अधिक प्रगत होत असतानाही कॅन्सर, डायबिटीज, ऑटिझम, आर्थराइटिस,सेरेब्रल पाल्सी यांसारखे आजार अजूनही असाध्य आहेत. आणि या आजारांमुळे होणाऱ्या मृत्यूंची संख्या मोठ्या प्रमाणात आहे. “आता तुम्हाला या आजारासोबतच राहायचे आहे आणि मरायचे आहे” अशी म्हणण्याची वेळ जेव्हा येते…